Slachtoffer van een misdrijf

Als je slachtoffer bent van een misdrijf en er is nog geen aangifte gebeurd, is het belangrijk om dit eerst te doen.  Voor bepaalde feiten zoals oplichting, diefstal, bedreigingen, slagen en verwondingen, belaging, … kan je online aangifte doen via Police On Web.  Maak je liever een fysieke afspraak in het commissariaat om aangifte te doen? Dan kan dit uiteraard ook in onze verschillende politieposten. Meer info vind je hier.  Wanneer het dringend is, de verdachte van een misdrijf nog aanwezig is of als we vaststellingen moeten doen, komen wij ter plaatse. In die gevallen neem je best onmiddellijk contact op met de meldkamer van PZ Rivierenland via het telefoonnummer 015 464 464/015 18 6000 (optie 1 – dringende politiehulp) of het algemeen noodnummer 101/112. 

 Politionele slachtofferhulp 

Je bent onderweg en wordt slachtoffer van willekeurig geweld, je komt thuis en stelt vast dat er is ingebroken, je wordt lastiggevallen door een (ex-)partner, je portefeuille wordt met geweld gestolen aan een bankautomaat of een plots niet-natuurlijk overlijden zet je leven op zijn kop… 

Kortom, je hebt een ingrijpende gebeurtenis meegemaakt. Door deze onverwachte situatie kom je plots en ongewild in contact met politie en justitie. Het is dan ook heel normaal dat je niet meteen weet wat er precies gebeurt of wat je kan verwachten. 

De politie heeft een proces-verbaal opgesteld en je al de nodige eerste informatie gegeven. Toch kan het zijn dat je nadien nog met vragen zit of nood hebt aan bijkomende uitleg en ondersteuning.  

Waarvoor kan ik terecht bij het aanspreekpunt slachtofferbejegening? 
Een correcte opvang en respectvolle omgang met slachtoffers behoort tot de kerntaken van elke politieambtenaar. Als slachtoffer heb je bovendien een aantal specifieke rechten. De politie ziet erop toe dat deze worden gerespecteerd, informeert je hierover en ondersteunt je waar nodig. Indien aangewezen kan de politieambtenaar je ook doorverwijzen naar een andere dienst die beter kan inspelen op jouw specifieke noden. 

Binnen onze politiezone kan je terecht bij de dienst slachtofferbejegening. Deze gespecialiseerde medewerkers bieden je bijkomende ondersteuning en begeleiding. Zij zijn bereikbaar via: 

  • Telefonisch: elke werkdag tussen 9 uur en 17 uur via  015 464 464 (vragen naar de verantwoordelijke slachtofferbejegening)
  • Via e-mail: PZ.Rivierenland.SLB@police.belgium.eu  
  • Voor dringende situaties: lokale meldkamer via 015 464 464 

Je kunt ook steeds terecht bij de vaststellende politie-inspecteur of bij je wijkagent. Die laatste kan je contacteren via de dienst  wijkwerking  van de zone. Je kunt je wijkagent ook aanspreken tijdens zijn ronde in jouw buurt. 

Intrafamiliaal geweld: Veilig Huis Rivierenland  

Veilig Huis Rivierenland ondersteunt gezinnen die te maken hebben met intrafamiliaal geweld. De organisatie werkt snel, doelgericht en op maat om de veiligheid binnen het gezin te herstellen. Daarbij staat een gezinsgerichte aanpak centraal, waarbij rekening wordt gehouden met de noden en behoeften van alle gezinsleden. Momenteel is Veilig Huis niet rechtstreeks toegankelijk. Dit betekent dat een doorverwijzing nodig is via een professional zoals een arts, hulpverlener of de politie. 

Veilig Huis Rivierenland is een regionaal samenwerkingsverband dat de verbinding maakt tussen verschillende partners, zoals hulp- en dienstverlening, politie, parket en de cliënt. 

Meer informatie vind je op de website van Veilig Huis Rivierenland.

Waar vind ik andere hulp? 

Slachtoffer worden van een misdrijf kan een grote impact hebben, zowel praktisch, emotioneel als juridisch. Het is belangrijk te weten dat je er niet alleen voor staat en dat er ondersteuning bestaat die aangepast is aan jouw situatie en noden. 

Je kan in eerste instantie terecht bij de politie. Als eerstelijnshulpverleners luisteren zij naar jouw verhaal, geven uitleg over de verdere stappen en kunnen je doorverwijzen naar gepaste hulpverlening. De politie werkt hiervoor samen met gespecialiseerde diensten die slachtoffers begeleiden, zodat je de nodige ondersteuning krijgt op meerdere domeinen. Via Slachtofferzorg Vlaanderen vind je alvast meer info over de verschillende diensten die jou kunnen helpen. 

De politie kan je bijvoorbeeld doorverwijzen naar de dienst Slachtofferhulp van het Centrum Algemeen Welzijnswerk (CAW) voor de emotionele ondersteuning bij de verwerking van een ingrijpende gebeurtenis. De hulpverleners van Slachtofferhulp luisteren naar je verhaal. Ze leggen uit wat je kan voelen na een schokkende gebeurtenis en helpen je om stap voor stap weer vooruit te gaan. Ze geven steun, en denken mee over hoe je kan omgaan met verdriet, stress of trauma.  Je kan ook zelf bij hen aankloppen zonder doorverwijzing.

De Dienst Slachtofferonthaal van het parket kan tussenkomen zodat je als slachtoffer of na(ast)bestaande de nodige aandacht krijgt tijdens de gerechtelijke procedure (vanaf de indiening van de klacht tot de strafuitvoering) en zodat je je rechten kan doen gelden. Wat gebeurt er na mijn klacht? Hoe kan ik mijn gerechtelijk dossier inkijken? Wat is een burgerlijke partijstelling? Kan er iemand meekomen naar de zitting? Met deze vragen kan je bij de Dienst Slachtofferonthaal terecht waar je informatie en bijstand aangeboden krijgt tijdens de gerechtelijke procedure. 

Ben je slachtoffer van een verkeersongeval of na(ast)bestaande van iemand die betrokken raakte in een verkeersongeval? Dan kan je terecht bij Rondpunt, een VZW die zich inzet voor alle betrokkenen van een verkeersongeval. Ook getuigen of veroorzakers kunnen er terecht voor informatie en doorverwijzing naar hulpverlening. 

Slachtoffers van recent seksueel geweld kunnen terecht bij het ZSG. Hier wordt allesomvattende zorg geboden aan slachtoffers en advies aan steunfiguren. Het ZSG is een samenwerking tussen een ziekenhuis, de politie en het parket. Een slachtoffer kan hier rekenen op medische zorg, forensisch onderzoek, psychische zorg, het indienen van een klacht en nazorg.  

Wanneer je als nabestaande geconfronteerd wordt met een zelfdoding, word je overspoeld door heftige emoties en veel vragen. Werkgroep Verder biedt ondersteuning en informatie rond rouwen na een zelfdoding. Ze kunnen jou ook in contact brengen met lotgenoten.  

Ben je slachtoffer geworden van oplichting? Onderneem dan zo snel mogelijk actie zodra je merkt dat er geld verdwenen is. Verwittig meteen je bank en/of neem contact op met Card Stop via 078 170 170 om verdachte transacties te laten blokkeren. Vervolgens kan je aangifte doen via Police-on-Web of bij je lokale politiekantoor. Op de website Safeonweb vind je bijkomende tips om jezelf beter te beschermen tegen fraude en oplichting

Je vraag blijft onbeantwoord? 

Heb je na het lezen van deze informatie toch nog vragen, aarzel dan niet om de dienst slachtofferbejegening te contacteren via PZ.Rivierenland.SLB@police.belgium.eu of 015 464 464.  

Welke rechten heb ik als slachtoffer? 

De wet voorziet een aantal rechten wanneer je slachtoffer bent van een misdrijf. Zo heb je:  

Recht op een eerbiedige en correcte behandeling 

Wanneer je als slachtoffer in contact komt met de politie heb je het recht om op een correcte, respectvolle, vriendelijke en tactvolle manier behandeld te worden. Je nationaliteit, sociale afkomst, politieke overtuiging, religie of seksuele geaardheid mogen hierbij geen rol spelen. 

Ben je de nabestaande van een slachtoffer, dan moet de politie eerbied tonen voor je rouwproces.  

Recht op het krijgen van informatie  

Je hebt als slachtoffer het recht om informatie te krijgen over:  

  • het verloop van de gerechtelijke procedure en de stand van je dossier;  
  • informatie over bijstand van een advocaat; 
  • hulp bij het bekomen van een schadevergoeding of financiële hulp; 
  • diensten voor hulpverlening; 
  • … 

Wanneer je bij de politie een klacht indient, ontvang je steeds een ‘attest van klachtneerlegging’. Hierop vind je het nummer van het proces-verbaal en de naam van de opsteller

Op dit attest staat verder nog heel wat informatie. Zo vind je hierop ook de procedure terug om je te laten registreren als ‘benadeelde persoon’. 
De wet biedt je de mogelijkheid om de Procureur des Konings te vragen je op de hoogte te houden van de beslissingen in jouw dossier aan de hand van de registratie als benadeelde persoon. Je kan dit zelf of via je advocaat indienen: 

  • tijdens je verhoor bij de politie (of nadien afgeven op het politiebureau); 
  • op het parketsecretariaat (Keizerstraat 20, 2800 Mechelen) tijdens de kantooruren, of per post verzenden naar dit adres. 

Naast het attest van klachtneerlegging heb je in de meeste gevallen ook recht op een kosteloze kopie van je verklaring.  

Na afloop van het onderzoek ontvang je een schriftelijke kennisgeving van de eindbeslissing van het parket. Aan de registratie als benadeelde persoon zijn geen kosten verbonden. 

Op onderstaande websites vind je informatie en brochures: 

In onze politieposten vind je tal van brochures. Kom gerust langs en vraag er eentje. 

Recht op het geven van informatie 

Als slachtoffer heb je steeds het recht om informatie te geven. Dit onder meer om je schade (materieel en moreel) aan te tonen en alle elementen over te maken die nodig zijn om deze schade te beoordelen. Hou hiervoor alle (bewijs)stukken bij, waaruit kan blijken dat je schade hebt geleden. Er kunnen verschillende soorten schade zijn zoals: 

  • medische kosten 
  • materiele kosten 
  • tijdelijke of blijvende invaliditeit 
  • morele schade 
  • … 

Hoe meer inlichtingen je kan doorgeven over de feiten en hoe je ze hebt ervaren, hoe meer dit het onderzoek ten goede komt. 

Recht op juridische bijstand 

Elk slachtoffer heeft recht op de bijstand van een advocaat, zelfs als die niet over voldoende financiële middelen beschikt. 

Er zijn verschillende mogelijkheden om juridisch advies of bijstand te bekomen: 

Heb je een kort juridisch advies nodig? Dan kan je eerstelijns juridische hulp krijgen via Gratis juridische hulp | Advocaat.be. Afhankelijk van jouw woonplaats kan je terecht bij een OCMW, het justitiehuis, CAW, … in jouw gemeente. Zij kunnen jou een kort en duidelijk antwoord bieden op je juridische vragen. Wanneer meer onderzoek of opvolging nodig blijkt, kan je doorverwezen worden naar meer gespecialiseerde hulp.  

Tweedelijnsrechtshulp of rechtsbijstand: 
Indien je niet enkel advies wenst, maar ook wil dat iemand je zaak behartigt en je juridisch bijstaat of vertegenwoordigt, dan kan je een advocaat aanstellen. 
Er zijn drie manieren om dit te doen: 

  1. Via je verzekeringspolis: controleer of je recht hebt op rechtsbijstand. 
  2. Zelf een advocaat zoeken en betalen: www.advocaat.be 
  3. Pro Deo: indien je over onvoldoende financiële inkomsten beschikt, kan je bij het Bureau voor Juridische Bijstand een aanvraag doen om een pro deo-advocaat te bekomen. Dit is niet volledig kosteloos, een bijdrage zal berekend worden naargelang je inkomen. 

Bureau voor Juridische Bijstand – Balie provincie Antwerpen, afdeling Mechelen  

Breng volgende zaken mee: 

  • attest samenstelling van het gezin (je kan dit attest verkrijgen op het gemeentehuis van je woonplaats – dit is gratis wanneer je het attest nodig hebt voor het verkrijgen van een pro-deo advocaat) 
  • bewijs van je inkomen 
  • dagvaarding of uitnodiging van de zitting 
  • aanslagbiljet van belastingen van drie jaar terug 

Contactgegevens: 015 26 11 42 

De wetswinkel 
Je kan er elke maandag tussen 19u en 20u30 terecht om je te informeren over je rechten en plichten bij: 

  • diensten 
  • herstellingen 
  • aankopen 
  • facturen 
  • contracten 
  • familiale aangelegenheden 
  • …. 

De medewerkers van de wetswinkel kunnen proberen een zakelijke eis te formuleren om tot een billijke oplossing te komen, zonder dat je noodgedwongen naar het gerecht moet stappen. Zo kan je kosten vermijden. Zij zullen je informeren over wat je te doen staat in de loop van een proces en bieden je rechtsbijstand in alle rechtsdomeinen. Per consultatie moet je een kleine bijdrage betalen (dit bedrag kan regelmatig herzien worden). 

Recht op financieel herstel 

Elk slachtoffer heeft het recht op het aanvragen van een financiële vergoeding voor geleden schade en dit binnen een redelijke termijn. 

Er zijn verschillende mogelijkheden om je schade vergoed te zien: 

  • dader vergoedt de schade op eigen initiatief waardoor verder juridische stappen niet nodig zijn;  
  • via je verzekeringspolis;  
  • als er een proces komt, via de burgerlijke partijstelling op de zitting voor de rechtbank. Je richt je tot de voorzitter met een schriftelijke eis tot schadevergoeding. 

Indien effectief herstel van de schade niet mogelijk is, heeft het slachtoffer van een opzettelijke gewelddaad het recht om de staat te verzoeken tot financiële hulp. Om deze financiële hulp te genieten, moet aan een reeks voorwaarden voldaan zijn. Uitgebreide informatie hierover vind je op de website van  Justitie

Recht op hulp 

De politiezone Rivierenland werkt nauw samen met verschillende sociale partners om te zorgen dat slachtoffers op een warme en correcte manier doorverwezen kunnen worden naargelang de noden. De belangrijkste partners worden hieronder vermeld:  

Het Centrum voor Algemeen Welzijnswerk, dienst Slachtofferhulp. Je kan hier terecht om te praten over wat je overkomen is, de emoties die dit heeft teweeggebracht en hoe je alles verwerkt. Je kan er ook terecht voor informatie en advies. Er kan eventueel iemand met je meegaan naar politie, arts, … Indien nodig, wijst de dienst Slachtofferhulp je door naar andere diensten of personen.  

Elke contactname met het CAW is vrijblijvend en kosteloos. Je kan zelf langsgaan bij het centrum of een afspraak bij je thuis maken. Het team bestaat uit een aantal gespecialiseerde medewerkers, maatschappelijk assistenten, psychologen en juristen. 

Binnen het CAW bestaat ook een Team Intrafamiliaal Geweld. Ruzies komen voor in elke relatie, maar wanneer conflicten uitmonden in geweld, is dat onaanvaardbaar. Wil je het geweld stoppen? Dan kan je samen met dit team aan de slag, zowel als gezin als individu. Het gaat om gratis hulpverlening, die volledig los staat van politie en justitie. De hulp is beschikbaar in situaties van partnergeweld en oudermis(be)handeling. 

Recht op bescherming en respect voor het privéleven 

De politie moet steeds discreet optreden tijdens vaststellingen op het terrein, bij een huisbezoek, in contacten met de media, … 

Als je fysieke integriteit bedreigd is of wanneer je angst hebt voor bepaalde wraakacties (stalking, eergerelateerd geweld,…), neem dan zo snel mogelijk contact op met de politie om samen naar een oplossing te zoeken. 

In  deze brochure  vind je meer informatie over de rechten die je hebt als slachtoffer van een misdrijf.