Newsflash: Een rijwiel is meer dan een fiets!
De laatste tijd zien we meer en meer drie – en vierwielers in het straatbeeld. Dit in de vorm van bakfietsen of fietstaxi’s. Vaak verwarren mensen een driewieler of een vierwieler met een fiets. Om enige duidelijkheid te scheppen geven we hieronder een overzicht van de verkeersregels, die betrekking hebben op zowel de rijwielen, alsook op de drie -en vierwielers.
1. Wat is een rijwiel?
“Elk voertuig met twee of meer wielen, dat wordt voortbewogen door middel van pedalen of van handgrepen door één of meer van de gebruikers en niet met een motor is uitgerust, zoals een fiets, een driewieler of een vierwieler.” – Artikel 2.15.1. van het KB van 1/12/1975 (hierna wegcode genoemd)
Een ligfiets is een rijwiel met een bestuurder in bijna liggende positie.
Een velomobiel, is een ligfiets met een carrosserie.
Een electrische fiets die trapondersteuning geeft tot maximaal een snelheid van 25 km/u, of eerder, indien de bestuurder ophoudt met trappen, brengt geen wijziging in de classificatie als rijwiel.
Het niet bereden rijwiel wordt niet als voertuig beschouwd.
Dit betekent dat elke fiets, drie -of vierwieler een rijwiel is, maar niet elk rijwiel is een fiets.
Ook in Van Dale vinden we een definitie van een fiets:
(de; m en v; meervoud: fietsen) tweewielig voertuig dat wordt voortbewogen door op pedalen te trappen.
Uitzondering: Speedpedelec
Een speedpedelec is een bromfiets en geen fiets. De bestuurders van speedpedelecs dienen de regels te volgen voor de bromfietsen klasse B.
In een fietsstraat worden ze gelijkgesteld met een fiets waardoor men ze niet mag inhalen en de speedpedelec zelf wél fietsen mag inhalen.
2. Verkeersregels
Nu het enigszins duidelijk is wat precies een fiets, drie -of vierwieler is, kunnen we de wegcode toepassen op deze rijwielen.
A. De plaats op de rijbaan
a) Fietspad
Principe: Wanneer de openbare weg een berijdbaar fietspad omvat, dan moeten de fietsers en bestuurders van tweewielige bromfietsen klasse A, dit fietspad volgen voor zover het rechts in hun rijrichting ligt. Zij mogen een dergelijk fietspad niet volgen, wanneer dit links in hun rijrichting ligt.
Op deze algemene regel bestaan uitzonderingen.
b) Rijden op een zijdelings strook
Je hebt ze vast al gezien: een centrale rijstrook, de middenrijbaan, met langs beide kanten een zijdelingse stook.
- Middenrijbaan: deel van de openbare weg afgebakend door de wegmarkeringen die bestaand uit telkens twee paar korte trekken en die aan beide kanten de denkbeeldige rand van de rijbaan aanduiden.
- Zijdelingse strook: de strook gelegen langs de middenrijbaan. De zijdelingse strook maakt geen deel uit van de rijbaan.
Rijd je met een rijwiel, bromfiets klasse A, speed pedelec, niet ingespannen trekdieren, last- of rijdieren of vee? Dan mag je de zijdelingse strook gebruiken. Blijf rechts en geef voorrang aan voetgangers die zich op dit deel van de openbare weg bevinden.
Uitzondering voor Ligfietsen en velomobielen
Rijd je met een ligfiets of velomobiel (max. 1 meter breed) op een weg waar je 50 km/u of minder mag? Dan kies je zelf of je op het fietspad, fietszone (verkeersbord D10) of rijbaan rijdt. Je mag ook natuurlijk de zijdelingse strook gebruiken!
B) Verboden richting: wat betekent dat voor jou?
Zie je een verkeersbord C1 (verboden rijrichting voor iedere bestuurder)? Dan mag je daar niet inrijden, ook niet met de fiets!
Soms hangt er een extra onderbord met een fiets-symbool. Staat dat erbij? Dan mogen fietsers wél in tegen de rijrichting rijden.
Er wordt dus geen uitzondering gemaakt voor de drie -of vierwielers. Dit geldt trouwens ook voor het verkeersbord C3, verboden richting voor iedere bestuurder.
C) Technische eisen en afmetingen
a) De lichten en reflectoren van de drie -of vierwieler.
Rijd je met een drie-of vierwieler? Dan ben je verplicht om de juiste verlichting te gebruiken:
- Berijders van een drie- of vierwieler moeten tussen het vallen van de avond en het aanbreken van de dag, en in alle omstandigheden wanneer het niet meer mogelijk is duidelijk te zien tot op een afstand van ongeveer 200 meter, vooraan en achteraan een niet-verblindend vast licht of knipperlicht voeren. Vooraan moet het licht wit of geel zijn, achteraan rood.
- De driewielers met één voorwiel moeten altijd vooraan een witte reflector en achteraan twee rode reflectoren voeren.
- De driewielers met twee voorwielen moeten altijd vooraan twee witte reflectoren en achteraan één rode reflector voeren.
- De vierwielers moeten altijd vooraan twee witte reflectoren en achteraan twee rode reflectoren voeren.
- De pedalen van de drie- en vierwielers moeten altijd voorzien zijn van gele of oranje reflectoren.
- De velomobielen moeten altijd voorzien zijn van een gele of oranje reflecterende strook op de zijkanten
b) De lichten en reflectoren van de aanhangwagens van de drie -of vierwieler.
Heb je een aanhangwagen achter je rijwiel? Dan moet je altijd twee rode reflectoren achteraan hebben. Bedekt de aanhangwagen je achterlicht? Dan moet je ook een rood licht op de aanhangwagen plaatsen.
Deze regel geldt dus voor alle rijwielen, dus ook voor de fietsen.
c) Geluidstoestel:
De rijwielen moeten uitgerust zijn met een geluidstoestel dat uit een bel bestaat die kan gehoord worden van op een afstand van 20 meter.
d) Remmen:
Er is inzake de remmen een verschil tussen een fiets en de andere rijwielen.
De fietsen moeten voorzien zijn van twee voldoend doelmatige remmen, de ene op het voorwiel werkend en de andere op het achterwiel.
De fietsen die uitgerust zijn met wielen met een diameter van ten hoogste 500 mm mogen evenwel voorzien zijn van slechts één enkele doelmatige rem.
De drie- en vierwielers moeten voorzien zijn van een voldoend doelmatige reminrichting.
In de praktijk is dat vaak een hendel aan de rechterkant van de bestuurder.
e) Afmetingen van de rijwielen en de aanhangwagens:
De maximum breedte van een fiets is vastgesteld op 0,75 meter en deze van een drie- of vierwieler op 2,50 meter.
De breedte, met inbegrip van al de uitstekende delen, van een aanhangwagen getrokken door een fiets mag niet meer bedragen dan 1,00 meter.
De breedte, met inbegrip van al de uitstekende delen, van een aanhangwagen getrokken door een drie- of vierwieler mag niet meer bedragen dan de breedte van het trekkend voertuig.
f)Massa van de aanhangwagen:
De massa van een door een fiets getrokken aanhangwagen mag niet meer bedragen dan 80 kg, lading en passagiers inbegrepen.
Een aanhangwagen met een massa van meer dan 80 kg mag evenwel gebruikt worden wanneer hij beschikt over een remsysteem dat automatisch in werking treedt wanneer de fietser remt.
g) Afmetingen van de lading:
Breedte:
De breedte van een beladen voertuig, gemeten met al de uitstekende delen inbegrepen, mag de volgende maxima niet te boven gaan :
Bromfiets met drie of vier wielen, drie- en vierwieler met of zonder motor of hun aanhangwagen :de breedte van de lading mag ten hoogste 0,30 m meer bedragen dan de breedte van het niet beladen voertuig, met een volstrekt maximum van 2,50 m.
Fiets, tweewielige bromfiets of hun aanhangwagen : 1,00 m.
Lengte:
In geen geval mag de lading van voren buiten het vooreinde van het voertuig, of indien het een bespannen voertuig is, buiten de kop van het gespan uitsteken;
De lading van fietsen, bromfietsen, motorfietsen, drie- en vierwielers met of zonder motor en hun aanhangwagens mag van achteren niet meer dan 0,50 meter uitsteken buiten het voertuig of de aanhangwagen. De lengte van aanhangwagens, getrokken door rijwielen zonder motor, mag, lading inbegrepen, niet meer bedragen dan 2,50 meter.
Hoogte:
De hoogte van een rijwiel zonder motor mag, lading inbegrepen, niet meer dan 2,50 meter bedragen.
3. FAQ
Mag een speedpedelec een fietser inhalen in een fietsstraat?
Ja, in een fietsstraat wordt een speedpedelec gelijkgesteld met een fiets, waardoor die zelf wél fietsen mag inhalen.
4. VRAGEN?
Hebt u nog vragen? Stuur gerust een e-mail naar pz.rivierenland.verkeer@police.belgium.eu.
We trachten u zo snel mogelijk een antwoord te sturen.
Bronnen:
1 DECEMBER 1975. – Koninklijk besluit houdende algemeen reglement op de politie van het wegverkeer en van het gebruik van de openbare weg.